luxielen

luxielen

AUTORITEIT

OnderwijsPosted by Luc Cielen 30 Jan, 2017 17:58:15

AUTORITEIT

Het hoogtepunt van de omkeringsfeesten is carnaval, waarin de hiërarchische autoriteiten even aan de kant geschoven worden en de nar koning en de bedelaar keizer wordt. Prins Carnaval heerst één dag in het jaar, maar een autoriteit is hij geenszins, eerder een gekroonde clown zonder gezag en zonder macht.

Rudolf Steiner spreekt regelmatig over de leerkracht als autoriteit. Wat bedoelt hij? Is de leerkracht de machthebber in de klas, waar hij als schipper naast God functioneert of is hij de nar? Geen van beide. Steiner was zowat de eerste die autoriteit zag in een breed netwerk van mensen die samenwerken voor een bepaald doel. Een school wordt geleid door alle leerkrachten samen, ieder evenwaardig aan de ander. Geen hiërarchisch top-downinstituut waar een directeur aan het hoofd staat en alles vanuit de hoogte oplegt, maar een republiek van leerkrachten die samen pedagogische beslissingen nemen in gezamenlijk overleg. De wekelijkse lerarenvergaderingen op donderdag zijn daarvan de uiting.

Toch staat er in de steinerscholen een directie aan het hoofd van de school, maar zij/hij is eerder de prima/primus inter pares, de eerste onder de gelijken, die als coördinator optreedt en de school tegenover derden (ouders en overheid) representeert. Alle beslissingen op pedagogisch vlak worden genomen door het lerarencollege. Alle besluiten met een bestuurlijke en financiële impact komen toe aan de raad van bestuur waarin ieder lid evenveel zeggenschap heeft. Zo is de steinerschool een voorloper van wat hedendaagse sociologen en psychologen ‘nieuwe autoriteit’ noemen, waarin het horizontale netwerk van gelijken de taak overneemt van de ouderwetse ‘piramidale of patriarchale autoriteit’.

Dankzij de lerarenvergaderingen waarin de pedagogische visie – o.a. via de kinderbesprekingen - door de hele lerarengroep gedragen wordt en er daarnaast tijd is voor studie en opleiding kan elke leerkracht uitgroeien tot een pedagogisch-didactische autoriteit in zijn klas en zijn vak. Zij/hij weet zich gedragen, niet alleen door de lerarengroep, maar ook door zijn plaats in het geheel van de cultuuroverdracht – wat onderwijs in feite is. De leerkracht die zich bewust is van zijn taak in de eeuwenlange keten van pedagogen die cultuur van vorige aan volgende generaties doorgeven, ontwikkelt zich tot een autoriteit. Want dit is opvallend: in steinerscholen heerst cultuur en is er visie op mensheidsontwikkeling.

Mocht ooit de hiërarchische macht zoals die nu nog in vele instellingen bestaat, vervangen worden door een horizontale netwerkautoriteit zoals dit nu al in steinerscholen gebeurt, dan heeft carnaval geen zin meer. Er is dan geen behoefte meer om één dag per jaar een nar tot gekroonde, machteloze prins als karikatuur van een hogere macht uit te roepen.



  • Comments(0)//lux.cielen.eu/#post29